Nederland bood onlangs publiekelijk de excuses aan Indonesie aan voor het bloedbad dat miitairen in 1947 aanrichtten in het Javaanse dorp Rawagede. Hier werden honderden jongens en mannen als vergeldingsactie om het leven gebracht. Er is verschil van mening tussen Nederland over het aantal doden, maar over het algemeen wordt aangenomen dat het er meer dan de door Nederland opgegeven 150 zijn geweest. Eerder rond de 400.

Jeffry Pondaag van stichting Comité Nederlandse Ereschulden noemt het ‘Het topje van de ijsberg.' In de excessennota (uit 1969!) staan veel meer gevallen van bloederige optredens door Nederlanders in Indië. Daarnaast heb je nog de oorlogsmisdaden van Nederland in Bosnië en de Joodse holocaust bijvoorbeeld. Vergeleken met deze excessen, staat het slavernijverleden onderaan de lijst met gevallen die een publiekelijk excuus van de Nederlandse staat verdienen. Slaven hadden het zeer zwaar op de plantages, met name in Suriname. Maar dat van grootschalige gruweldaden zou geen sprake zijn. Daarvoor waren de slaven te hard nodig, zeggen deskundigen.

Nederland verbood slaventransporten vanaf 1814 officieel. En in 1863 werd slavernij officieel afgeschaft. De excuusformule werkt echter pas vanaf 1830, toen de huidige Nederlandse staat werd gevormd. Alle mogelijke misstanden die voor die tijd plaatsvinden, wegen dus helaas niet mee in het berekenen van de excuuszwaarte. In de formule wordt de uitkomst daarnaast grotendeels bepaald door het aantal doden dat door Nederlands handelen gevallen is en hoe lang het geleden is. Beide variabelen pakken voor het berekenen van een excuus voor het slavernijverleden niet goed uit. In de periode van 1830 tot 1863 waren er volgens tellingen 13.200 slachtoffers van de slavernij. In de periode erna zou dat een fractie zijn, zeggen historici. De Nederlandse staat was wel 100 procent verantwoordelijk voor deze gang van zaken. Dus is zij ook verantwoordelijk voor extra sterfte op de suikerplantages, waar slaven niet uit vrije wil zaten.
Naast de overleden slaven waren er tienduizenden slaven wier vrijheid was ontnomen. Dat is een zeer grote groep slachtoffers. Omdat Nederland het slavernijsysteem langer in stand hield dan dat van andere West-Europese landen, wordt in de formule de lafheidscoëfficiënt op 1 (l=1) gezet. Met alle variabelen komt er een getal uit van 85.
Ter vergelijking: de grootscheepse wandaden van Nederland tijdens de politionele acties in Indonesie leveren een getal op van 952. Dit is de meest met bloed bevlekte bladzijde uit de Nederlandse geschiedenis volgens de huidige uitgangspunten.