Het kan culi's niet zijn ontgaan dat er deze week een nieuwe druk verschenen is van het kookboek van de Amsterdamse Huishoudschool, beter bekend als 'de Wannee'. Honderd jaar geleden kwam de eerste druk uit van dit standaardnaslagwerk. Het 'receptenboek' was bedoeld als handleiding bij het onderwijs in koken, maar ook als hulp voor 'zoo menige huisvrouw' die elke dag weer een maaltijd voor het gezin moest bereiden en een menu hanteerde dat 'al te vaak aan chronische eentonigheid lijdt'.

Het oorspronkelijke kookboek was, zoals Anne Scheepmaker terecht zegt, een armoedekookboek. Veel ingrediente, zoals room, boter, eieren, waren te duur voor huishoudens en daar werden niet eens recepten voor gemaakt. In oude drukken kom je ook veel gerechten tegen die uit restjes bestaan.

Hoe anders is dat met de laatste druk die speciaal ter gelegenheid van het honderjarig bestaan is uitgegeven. Als er een ding opvalt, is dat we dankzij de moderne Wannee internationaal koken. Invloeden uit Indonesie, Suriname, Mexico, Amerika, India, Marokko, Turkije, maar ook uit Rusland en Polen, zijn vanzelfsprekend in de Nederlandse keukens terechtgekomen in de vorm van hapjes, bijgerechten, hoofschotels en toetjes. Op culinair gebied is het aanbod echt multicultureel geworden. Op zoek naar latijnsamerikaanse invloeden, stuiten we op de all time favorite chili con carne. 

In veel huishoudens is chili een makkelijke en goedkope eenpansschotel, en daarom onder studenten populair. Volgens Wannee is het gerecht populair in het zuidwesten van de Verenigde Staten vanwege de Mexicanen die er naar toe getrokken zijn. De toelichting in het kookboek stelt dat de naam uitsluitend betrekking op de scherpe saus met vlees, dat in Mexico bestaat uit stukjes gesneden rundvlees. Bruine bonen worden er afzonderlijk bij gegeten. Als we er de wikipedia bijhalen, leren we dat het gerecht inderdaad uit het gebied tussen Mexico en Texas komt en dat het in de 19e eeuw op het menu stond van het Amerikaanse leger. 

Maar het is daarmee nog geen Mexicaans gerecht. Volgens sommigen is het namelijk zo'n recept waar niemand de oorsprong van kan achterhalen. Er wordt gesproken van een Spaanse non die het recept opschreef in 1618, en van Spaanse kolonisten die het naar Amerika zouden hebben meegenomen en zelfs van cowboys die het gerecht bedacht hebben door wat bij elkaar te gooien. Hoe dan ook, het is een smakelijk en voedzaam gerecht waar iedereen zijn creativiteit en lievelingsingredienten in kwijt kan. 

Nodig

500 g bruine bonen
30 g. boter
1 ui, gesnipperd
paprikapoeder
1 rode paprika
300 g rundergehakt
halve liter gezeefde tomaten
chilisaus of tabasco

Bereiding
Was de bonen en laat ze 24 uur in water weken. Zet de bruine bonen met weekwater op en kook ze in ongeveer 1 uur gaar. Neem de bonen met een schuimspaan uit het kookvocht. Smelt de boter in een pan en fruit hierin ui en paprikapoeder tot ui glazig ziet. Verwijder zaad- en zaadlijsten uit de gewassen paprika, snijd deze in stukjes en voeg ze toe. Roer het gehakt erdoor tot het vlees rul is en licht gekleurd. Voeg de gezeefde tomaten toe en smoor het geheel 10 minuten. Voeg de bruine bonen toe en laat ze door en door gaar worden. Breng de chili con carne op smaak met zout en chilisaus of tabasco. 

Buen Provecho.